Veelgestelde vragen over trillingsdempende matten

Onderwerpen: Algemeen · Industrie · Laboratoria & meettechniek · Montage & oplegging · Calculator & ontwerp

Veelgestelde vragen – trillingsdempende matten algemeen

1. Wat zijn trillingsdempende matten?

Trillingsdempende matten zijn elastische onderlagen van rubber, gerecycled rubbergranulaat, polyurethaan of speciale elastomeren. Ze verminderen trillingen, schokken en contactgeluid door machines, apparaten of meetinstrumenten van de ondergrond te ontkoppelen.

2. Hoe werken trillingsdempende matten en pads?

Trillingsdempende matten zijn elastische rubbermatten of composietmaterialen die trillingen en schokken effectief dempen. Ze beschermen machines, vloeren en gebouwconstructies tegen schade en verminderen tegelijk geluid en trillingen.

3. Waarvoor worden trillingsdempende matten gebruikt?

Trillingsdempende matten worden overal ingezet waar machines, installaties of apparaten trillingen en schokken veroorzaken die een negatieve invloed kunnen hebben op de werking, de omgeving of de gebouwconstructie. Ze dienen voor trillingsdemping, trillingsisolatie en geluidsreductie – zowel in de industrie als in commerciële en particuliere toepassingen.

In de industrie worden trillingsdempende matten vaak gebruikt onder CNC-machines, draai- en freesmachines, compressoren, pompen, hydraulische aggregaten, generatoren, persen of transformatoren. Door de elastische oplegging worden trillingen niet overgedragen op de fundering of naburige installaties, waardoor onderhoud, machinestilstand en materiaalmoeheid duidelijk afnemen.

In de bouw worden trillingsdempende matten gebruikt voor isolatie van contactgeluid en ontkoppeling van funderingen, liftschachten, trappenhuizen en technische ruimtes. Ze voorkomen dat trillingen zich via dragende bouwdelen naar aangrenzende ruimtes verspreiden – een belangrijke bijdrage aan geluidsisolatie en stabiliteit van het gebouw.

Ook in facility- en gebouwbeheer worden trillingsdempende matten toegepast, bijv. onder klimaatinstallaties, ventilatiecentrales, warmtepompen, koelaggregaten of wasmachines. Zo worden storende geluiden verminderd en wordt de levensduur van de apparatuur verlengd.

In werkplaatsen, laboratoria en testbanken voorkomen de matten dat gevoelige meetapparatuur door trillingen wordt beïnvloed. In transport en logistiek beschermen ze gevoelige apparatuur of goederen tegen schokken tijdens bedrijf of opslag.

Samengevat zorgen trillingsdempende matten voor:

• Minder onderhoud
• Effectieve trillingsdemping en isolatie van contactgeluid
• Stabiele en veilige werking van machines
• Geluidsreductie en betere arbeidsomstandigheden
• Bescherming van gebouwconstructies en funderingen

4. Welke voordelen bieden trillingsdempende matten?

• Vermindering van trillingen en geluid
• Bescherming van machines en funderingen
• Langere levensduur van installaties
• Betere werkomgeving
• Eenvoudige montage zonder speciaal gereedschap

5. Zijn er verschillende diktes en afmetingen?

Ja, trillingsdempende matten zijn verkrijgbaar in verschillende diktes (5–50 mm) en plaatformaten. Ook maatwerk volgens specificatie van de klant is mogelijk – ideaal voor machinefunderingen of speciale constructies.

---

Veelgestelde vragen – trillingsdempende matten voor de industrie

1. Waarvoor worden trillingsdempende matten in de industrie gebruikt?

Ze worden gebruikt onder CNC-machines, draaibanken, freesmachines, persen, pompen, compressoren, generatoren, productielijnen en grote aggregaten. Het doel is trillingen te minimaliseren, fundering en omgeving te beschermen en de levensduur van de machines te verlengen.

2. Welke voordelen bieden trillingsdempende matten in industriële toepassingen?

• Minder trillingen van machines en funderingen
• Minder geluidsoverdracht (contactgeluid)
• Minder onderhoud en kortere stilstand
• Hogere precisie tijdens de machinewerking
• Bescherming van aangrenzende gebouwen of meetsystemen

3. Welke materialen worden gebruikt?

Gangbare materialen voor trillingsdempende matten zijn:

• Natuur- en synthetisch rubber (NR, SBR)
• Nitrilrubber (NBR) voor omgevingen met olie of chemicaliën
• Polyurethaanelastomeren (PU/PUR)
• Speciale elastomeren (bijv. siliconen, HNBR)
• Gerecycled rubbergranulaat voor hoge drukbelasting

Veel matten bestaan uit gerecycled rubber, wat ze bijzonder milieuvriendelijk en duurzaam maakt.

4. Hoe kies ik de juiste trillingsdempende mat?

Belangrijke materiaaleigenschappen bij de keuze zijn elasticiteit, demping, hardheid (Shore A), zetting (blijvende vervorming), verouderingsbestendigheid, zwelgedrag, chemische bestendigheid en temperatuurbestendigheid.

Belangrijke criteria bij de keuze van de passende trillingsdempende oplossing:

• Gewicht, steunvlak en lastverdeling van de machine
• Trillingsfrequentie en amplitude
• Omgeving: binnen/buiten, oliën, chemicaliën, uv, temperatuur
• Shore-hardheid en drukbelastbaarheid
• Vervorming op lange termijn (kruip/zetting)
• Eisen aan eigenfrequentie en demping
• Eisen uit de Machinerichtlijn of arbeidsveiligheid

5. Kunnen trillingsdempende matten buiten worden gebruikt?

Ja, mits de matten bestand zijn tegen uv-straling, ozon, vocht en kou.
Belangrijk: temperatuurwisselingen en weersinvloeden beïnvloeden veroudering en elasticiteit.

6. Hoe lang gaan trillingsdempende matten mee?

Bij een vakkundig ontwerp en een vakkundige montage doorgaans 10–20 jaar – afhankelijk van materiaal, belasting en omgeving.
Invloedsfactoren: continue belasting, omgeving, chemicaliën, zettingsgedrag, kwaliteit van het elastomeer.

7. Welke alternatieven zijn er voor trillingsdempende matten?

Er zijn verschillende alternatieven en aanvullingen op klassieke trillingsdempende matten/pads – afhankelijk van toepassing en trillingsintensiteit:

• Veeropleggingen of stalen verenpakketten
• Pneumatische of hydraulische luchtopleggingen
• Machinevoeten met elastomeerinzet
• Trillingsdempende ontkoppeling van funderingen
• Volledig ontkoppelde machinefunderingen

Deze alternatieven worden gekozen wanneer een hogere dempingsprestatie, speciale frequentiebereiken of structurele ontkoppeling vereist zijn.

8. Welke fouten worden vaak gemaakt bij keuze en montage?

• Geen berekening van de werkelijke belasting
• Gebruik van ongeschikte materialen (bijv. niet oliebestendig)
• Ongelijkmatige lastverdeling
• Gedeeltelijk opliggen → leidt tot slechte demping
• Geen meting of validatie na de montage
  Wikivibra benadrukt: elastomeerdelen moeten zo volvlaks mogelijk opliggen.
• Te laag gewicht van slechts enkele kilo’s (bijv. bij gewone laboratoriumapparatuur) – dan werken de trillingsdempende matten niet

---

Veelgestelde vragen – trillingsdempende matten voor laboratoria en meettechniek

1. Waarom zijn trillingsdempende matten in het laboratorium zo belangrijk?

Precisieapparatuur zoals microscopen, weegschalen, meet- en testapparatuur is gevoelig voor de kleinste trillingen. Al minimale schokken kunnen metingen vertekenen of de resolutie verslechteren. Ontkoppeling zorgt voor stabiele en reproduceerbare resultaten.

2. Welke eisen onderscheiden het laboratorium van de industrie?

• Lagere belastingen, maar hogere eisen aan precisie
• Noodzaak van zeer lage eigenfrequenties
• Hoge demping bij kleine amplitudes
• Geschiktheid voor cleanrooms mogelijk
• Temperatuurstabiele materialen (geringe materiaaldrift)

3. Welke materialen zijn bijzonder geschikt voor laboratoria?

• Polyurethaanelastomeren met hoge inwendige demping
• Speciale polymeren met een gedefinieerde eigenfrequentie
• Sterk dempende materialen (rubber, PU, visco-elastische materialen)
• Sandwichsystemen van rubber-metaal of rubber-PU

Selectiecriteria zijn onder meer:

• Isolatie van contactgeluid
• Dempingsgedrag
• Elasticiteit en hysterese

4. Hoe kiest u de juiste mat voor laboratoriumapparatuur?

• Bepaling van de eigenfrequentie van het apparaat
• Bepaling van de storingsfrequenties in de omgeving
• Keuze van een materiaal met een lage overdrachtsfactor
• Afstemming op gewicht en steunvlak
• Optionele combinatie met isolatieplatforms of zware platen

5. Kunnen industriële trillingsdempende matten in het laboratorium worden gebruikt?

Slechts beperkt. Industriële matten zijn vaak ontworpen voor hoge lasten en grote amplitudes.
Voor laboratoriumprecisie zijn echter nodig:

• lagere eigenfrequenties
• gedefinieerde dempingskarakteristieken
• lagere stijfheid.

6. Waarop moet u letten bij de montage in het laboratorium?

• Volvlaks opliggen zonder luchtinsluitingen
• Gelijkmatige gewichtsverdeling
• Geen starre koppeling met tafelframes of onderstellen
• Validatie door meting na de installatie
  Tip van Wikivibra: elastomeren moeten spanningsvrij worden geïnstalleerd.

7. Welke fouten worden in het laboratorium vaak gemaakt?

• Te laag gewicht van het laboratoriumapparaat
• Keuze van een te harde mat → slechte ontkoppeling
• Geen rekening houden met de eigenfrequenties
• Geen controle na de installatie
• Combinatie met instabiele laboratoriumtafels
• Verwaarlozing van invloeden van temperatuur of vocht

8. Welke trillingsdempende oplossingen zijn geschikt voor gevoelige meetapparatuur?

Voor gevoelige meetapparatuur, precisieweegschalen of laboratoriumuitrusting zijn zeer effectieve trillingsdempende systemen nodig, omdat de kleinste trillingen meetresultaten al kunnen vertekenen. De bijzondere uitdaging is hier vaak het lage gewicht van de meetapparatuur.

Geschikte oplossingen zijn:

• Trillingsdempende platen of trillingsvrije tafels, ook als trillingsdempende tafels met graniet met elastische oplegging en hoge eigen massa voor optimale trillingsisolatie (Duitstalige website). Als bijzondere specialiteit bieden wij ook trillingsvrije microscooptafels voor cleanrooms aan.
• Speciale rubberpads of elastomeeropleggingen met een zeer lage eigenfrequentie voor precisieapparatuur.
• Veeropleggingen of luchtveersystemen die trillingen actief of passief compenseren.
• Geavanceerde actieve dempingssystemen met sensoren en regeltechniek – ideaal voor laboratoria, testbanken of optische meetsystemen.

Deze oplossingen minimaliseren zelfs de kleinste trillingen en zorgen voor stabiele, reproduceerbare meetresultaten.

---

Veelgestelde vragen – montage, hantering en opslag

Hoe zet ik de machine vast tegen verschuiven zonder een geluidsbrug te creëren?

Veel machines staan zonder verankering stabiel op slipremmende matten. Is bevestiging nodig, ontkoppel dan de bouten met elastische hulzen en ringen, zodat er geen star contact tussen machine en vloer ontstaat; als alternatief zijn zijdelingse aanslagen met een elastische tussenlaag geschikt. Waarom starre verbindingen het effect tenietdoen, leest u in de gids Waarom een trillingsdempende mat niet werkt.

Mag ik matten zelf op maat snijden of verlijmen?

In principe wel – zorg voor nette, rechte snijranden en controleer of het belaste oppervlak na het snijden nog bij de gekozen belastingsklasse past. Bij verlijmen moet de lijm geschikt zijn voor het materiaal en mag deze de mat niet verharden of zijdelings uitsteken als geluidsbrug; desgewenst noemen wij u een geschikte lijm voor het producttype. Als alternatief leveren wij maatwerk, stroken en pads op maat via de snelle aanvraag.

Hoe bewaar ik matten vóór de montage?

Bewaar matten en pads droog, zo vlak mogelijk en beschermd tegen direct zonlicht, warmtebronnen en ozon (bijv. in de buurt van elektromotoren of lasapparatuur). Rolmateriaal niet knikken en geen zware lasten puntsgewijs erop plaatsen. Materiaalinformatie vindt u in de datasheets in de downloadsectie.

---

Veelgestelde vragen – isolatiecalculator en ontwerp

Hoe reken ik het toerental om naar de excitatiefrequentie?

Deel het toerental in tpm door 60 – het resultaat is de excitatiefrequentie in Hz. Een pomp met 1.450 tpm wekt dus trillingen op met ongeveer 24 Hz, een motor met 3.000 tpm met 50 Hz. Bij transformatoren is de dubbele netfrequentie bepalend, in een 50 Hz-net dus 100 Hz. De isolatiecalculator rekent het toerental automatisch om.

Waarom moet de frequentieverhouding boven √2 liggen?

Onder η = √2 ≈ 1,41 draagt een elastische oplegging de trillingen volledig over of versterkt ze zelfs; rond η = 1 ontstaat resonantie. Pas boven √2 begint het isolerende effect, en dat neemt toe naarmate de verhouding groter wordt. In de praktijk wordt daarom een verhouding van minstens ongeveer 3 nagestreefd – meer over de frequentieverhouding in de begrippenlijst.

Welke isolatiegraad is zinvol voor mijn toepassing?

Dat hangt af van hoe gevoelig de omgeving is en welke eisen bijvoorbeeld uit geluidsisolatie of de buren gelden. Vereenvoudigd levert een frequentieverhouding van 3 rekenkundig ongeveer 88 % op, een verhouding van 4 ongeveer 93 % isolatiegraad (ongedempt, richtwaarden). Voor precisieapparatuur of geluidsgevoelige ruimtes is meestal een lagere afstemming nodig – het bindende ontwerp gebeurt per project. Een eerste inschatting geeft de isolatiecalculator.

Met hoeveel dB komt een isolatiegraad van 90 % overeen?

Bij 90 % isolatiegraad wordt nog 10 % van de trilling overgedragen (overdrachtsfactor T = 0,1). Volgens dB = 20 · log10(1/T) komt dat overeen met ongeveer 20 dB; 99 % komt overeen met ongeveer 40 dB. Het gaat om vereenvoudigde richtwaarden zonder demping – meer over de invoegdemping in de begrippenlijst.

Welke frequentie gebruik ik als er meerdere bronnen zijn (motor, pomp, schoepfrequentie)?

Bepalend is doorgaans de laagste relevante excitatiefrequentie, omdat die het dichtst bij de eigenfrequentie van de oplegging ligt. Hogere frequenties, zoals schoep- of tandingrijpfrequenties, worden bij een juiste afstemming meestal ook geïsoleerd. Controleer in de isolatiecalculator de laagste frequentie en vermeld in uw aanvraag alle bekende trillingsbronnen.

Wat gebeurt er bij het opstarten als de machine door de resonantie gaat?

Bij het op- en afstarten passeert de excitatiefrequentie kortstondig de eigenfrequentie van de oplegging en kunnen de trillingen duidelijk toenemen. De demping van het elastomeer begrenst deze opslingering. Kritisch wordt het als de machine lang in het resonantiegebied blijft, bijvoorbeeld bij langzaam opstarten of toerentalgeregeld bedrijf – dan moet de afstemming gericht worden gecontroleerd. Zie ook resonantie in de begrippenlijst.

Waarom wijkt de dynamische stijfheid af van de statische?

Elastomeren reageren stijver op snelle, kleine trillingsbewegingen dan op een langzaam aangebrachte statische last. De dynamische stijfheid ligt daarom meestal hoger dan de statische, en de werkelijke eigenfrequentie valt iets hoger uit dan berekend uit de statische indrukking. De online calculator werkt met een vereenvoudigde schatting; daarom ontwerpen wij elke oplossing per project. Meer over de dynamische stijfheid in de begrippenlijst.

Wat is het verschil tussen trillingsdemping en trillingsisolatie?

Trillingsisolatie onderbreekt de overdrachtsweg: een elastische oplegging met een lage eigenfrequentie zorgt ervoor dat zo weinig mogelijk trillingen van de machine in vloer en gebouw terechtkomen. Demping zet trillingsenergie om in warmte en begrenst vooral de opslingering bij resonantie, bijvoorbeeld tijdens het opstarten. Trillingsdempende matten combineren beide eigenschappen; doorslaggevend is de juiste afstemming. Alle begrippen vindt u in de begrippenlijst.

Toepassingen: Transformatoren · Pompen & compressoren · CNC-machines & persen · Installatietechniek & warmtepompen · Spoor & verkeer · Scheepsbouw & offshore · Bouw & funderingen · Laboratoria & onderzoek
Kennis & tools: Materialen & technische gegevens · Isolatiecalculator · Mat, voet of veer? · Mat werkt niet? · Downloads · Normen & richtlijnen · Begrippenlijst · Veelgestelde vragen · Aanvraagconfigurator