Trillingsdemper werkt niet? 8 veelvoorkomende oorzaken waarom een trillingsdempende mat niet werkt

Een trillingsdempende mat is snel gelegd – toch blijft het effect soms uit. Bijna altijd ligt het aan een van de volgende oorzaken. Het goede nieuws: de meeste zijn met weinig moeite te verhelpen.

1. De mat wordt te weinig belast

Is de oppervlaktedruk te laag, dan zakt de mat nauwelijks in en blijft ze stijf. De eigenfrequentie is dan te hoog. Oplossing: steunvlak verkleinen (stroken of pads in plaats van een volvlakse mat) of een zachtere klasse kiezen.

2. De mat is overbelast

Een te hoge druk leidt tot overmatige indrukking, zetting en voortijdige slijtage. Oplossing: oppervlak vergroten, een stijvere klasse of een lastverdeelplaat gebruiken.

3. Resonantie in plaats van isolatie

Ligt de eigenfrequentie van de oplegging te dicht bij de excitatiefrequentie (verhouding onder √2), dan worden trillingen versterkt. Kritisch is dat ook bij het op- en afstarten. Oplossing: afstemming controleren – onze isolatiecalculator toont het bereik.

4. Geluidsbruggen omzeilen de mat

Starre leidingen, kabelgoten, boutverbindingen zonder elastische hulzen of mortel aan de rand van de mat leiden trillingen langs de oplegging (geluidsbruggen). Oplossing: aansluitingen flexibel uitvoeren, bevestigingen elastisch ontkoppelen, randen vrijhouden.

5. Ongelijkmatige lastverdeling

Ligt het zwaartepunt niet in het midden boven de oplegging, dan zakt de machine eenzijdig in en neigt ze tot kanteltrillingen. Oplossing: opleggingen afstemmen op het zwaartepunt, steunvlakken aanpassen.

6. Verkeerd materiaal voor de omgeving

Olie, koelsmeermiddelen, uv-straling, ozon of hoge temperaturen kunnen ongeschikte elastomeren laten verharden of opzwellen. Oplossing: materiaal passend kiezen, bijv. NBR bij olie, EPDM buiten.

7. De ondergrond is te zacht

Op stalen bordessen, tussenvloeren of lichte onderconstructies kan de ondergrond zelf meetrillen. De mat werkt dan slechter dan berekend. Oplossing: stijfheid van de ondergrond meenemen, eventueel de onderconstructie versterken.

8. Het probleem is luchtgeluid

Een mat vermindert contactgeluid – niet het geluid dat de machine direct in de lucht uitstraalt. Oplossing: aanvullend een omkasting of geluidskap voorzien.

Checklist vóór de montage

• Gewicht en zwaartepunt van de machine bekend?
• Oppervlaktedruk berekend en passende klasse gekozen?
• Excitatiefrequentie minstens driemaal zo hoog als de eigenfrequentie van de oplegging?
• Alle aansluitingen flexibel, geen starre verbindingen?
• Materiaal geschikt voor media, temperatuur en weersinvloeden?

Veelgestelde vragen

Waarom is de trilling na het plaatsen van de mat sterker geworden?

Meestal ligt de eigenfrequentie van de oplegging te dicht bij de excitatiefrequentie van de machine. Dan ontstaat resonantie en worden de trillingen versterkt. Oplossing: een zachtere of zwaarder belaste oplegging.

Helpt een trillingsdempende mat tegen luchtgeluid?

Nee. Een mat vermindert de overdracht van trillingen naar de vloer (contactgeluid). Het luchtgeluid dat de machine direct uitstraalt, wordt verminderd met omkastingen of geluidskappen.

Hoe meet ik het resultaat vóór en na de montage?

Het meest zeggend is een trillingsmeting op dezelfde meetpunten vóór en na de montage – bijvoorbeeld op de vloer naast de machine en, bij klachten, in de betreffende ruimte. Zorg voor gelijke bedrijfsomstandigheden zoals toerental en belasting, anders zijn de waarden niet vergelijkbaar. Voor de beoordeling van trillingen in gebouwen beschrijven DIN 4150 en in Nederland de SBR-richtlijn trillingen de werkwijze; een overzicht geeft onze pagina normen & richtlijnen.

Hoe herken ik dat een mat moet worden vervangen?

Typische signalen zijn zichtbare scheuren, verharding of verbrossing, opzwellen door olie, een duidelijk ongelijkmatige zetting of een merkbaar afnemend isolerend effect. Ook als de machine opnieuw moet worden uitgelijnd of wiebelt, moet de oplegging worden gecontroleerd. Meer over het gedrag op lange termijn vindt u onder materialen & technische gegevens.

Wat te doen als het zwaartepunt niet in het midden ligt?

Dan moet elke oplegging ongeveer even ver inzakken: onder de zwaardere zijde wordt meer steunvlak of worden meer pads geplaatst, onder de lichtere zijde minder. Bij een hoog zwaartepunt of grote krachten kan een traagheidsblok kanteltrillingen beperken. Meer daarover in de begrippenlijst.

Verder lezen: Materialen & technische gegevens · Mat, machinevoet of veer? · Begrippenlijst · Normen & richtlijnen · Veelgestelde vragen · Downloads
Toepassingen: Pompen & compressoren · CNC-machines & persen · Installatietechniek & warmtepompen · Bouw & funderingen