Trillingsdempende machinevoet, mat, stalen veer of luchtveer?
Niet elke trillingsopgave is met een mat op te lossen. Doorslaggevend zijn de excitatiefrequentie van de machine, het gewenste isolerende effect, de belastingen en de inbouwsituatie. Dit overzicht helpt bij de voorselectie.
De systemen vergeleken
| Systeem | Typische eigenfrequentie* | Sterke punten | Beperkingen |
|---|---|---|---|
| Trillingsdempende matten en pads (elastomeer, PUR) | ca. 8 – 30 Hz | geringe inbouwhoogte, volvlaks of als stroken, slipremmend, dempt contactgeluid goed, voordelig | te stijf voor zeer lage frequenties; effect hangt sterk af van de juiste oppervlaktedruk |
| Elastomeer machinevoeten (rubber-metaal) | ca. 10 – 30 Hz | in hoogte verstelbaar, snelle montage, nivelleren mogelijk | beperkte belasting per voet, losse punten in plaats van een vlak |
| Stalen veerelementen | ca. 2 – 8 Hz | zeer lage afstemming, grote indrukking, nauwelijks zetting | geringe eigen demping (vaak gecombineerd met dempers), geleiden hoogfrequent contactgeluid door, grotere inbouwhoogte |
| Luchtveren / pneumatische opleggingen | ca. 1 – 5 Hz | hoogste isolerende effect, niveauregelbaar, ideaal voor precisieapparatuur | persluchtvoorziening en onderhoud nodig, hogere prijs |
* Typische bereiken ter oriëntatie; de werkelijke waarden hangen af van product, belasting en opbouw.
Zo maakt u de voorselectie
- Excitatiefrequentie bepalen: toerental ÷ 60 = frequentie in Hz (bijv. 1.500 tpm → 25 Hz).
- Doel vastleggen: de eigenfrequentie van de oplegging moet hoogstens ongeveer een derde van de excitatiefrequentie bedragen.
- Vanaf ca. 20 – 25 Hz volstaan matten, pads en elastomeer voeten meestal.
- Onder ca. 10 – 15 Hz (langzaam draaiende machines, persen met grote massa’s, gebouwen naast spoorlijnen) komen laag afgestemde PUR-elastomeren, stalen veren of luchtveren in aanmerking.
- Precisieapparatuur (microscopen, meetmachines) heeft vaak een zeer lage afstemming of actieve systemen nodig.
→ Reken uw waarden na met onze isolatiecalculator.
Veelgestelde vragen
Volstaat een trillingsdempende mat voor mijn machine?
Bij excitatiefrequenties vanaf ongeveer 20 tot 25 Hz – dus bij de meeste pompen, compressoren en motoren met 1.500 tpm of meer – bereiken goed afgestemde matten en pads doorgaans een goed isolerend effect. Bij zeer lage frequenties zijn veren vaak de betere keuze.
Kunnen matten en veren worden gecombineerd?
Ja. Vaak worden stalen veren voor de lage afstemming gecombineerd met elastomeerlagen om hoogfrequent contactgeluid extra te dempen.
Wat is beter bij schokken: mat of veer?
Bij stootbelastingen, bijvoorbeeld door persen of ponsmachines, gaat het naast isolatie ook om demping en beperkte bewegingen. Elastomeermatten en -opleggingen bouwen stootenergie af door hun inwendige demping en begrenzen de veerweg; stalen veren hebben nauwelijks eigen demping en worden bij stootbelastingen meestal met dempers gecombineerd. Welke oplossing past, hangt af van stootenergie, massa en toelaatbare beweging – meer onder CNC-machines & persen.
Wat is het verschil tussen bron- en ontvangerisolatie?
Bij bronisolatie wordt de trillingsbron elastisch opgelegd – bijvoorbeeld een pomp of compressor –, zodat zo weinig mogelijk trillingen in het gebouw terechtkomen. Bij ontvangerisolatie wordt een gevoelig apparaat zoals een microscoop of meetmachine beschermd tegen trillingen uit de omgeving. De fysica is dezelfde, maar het ontwerp gaat uit van verschillende storingsbronnen; details in de begrippenlijst.
Wanneer is een stalen veer beter dan een rubber mat?
Vooral bij lage excitatiefrequenties: ligt de bepalende frequentie onder ongeveer 10 tot 15 Hz, dan is een zeer lage afstemming nodig die met matten (PUR tot ca. 8 Hz) vaak niet haalbaar is. Stalen veren bereiken met hun grote indrukking eigenfrequenties van ca. 2 tot 8 Hz, maar hebben nauwelijks eigen demping en geleiden hoogfrequent contactgeluid door. Daarom worden ze vaak gecombineerd met een elastomeerlaag of dempers. Controleer uw frequentie met de isolatiecalculator.
Twijfelt u welk systeem past?
Stuur ons toepassing, gewicht en toerental – wij laten u weten of een mat volstaat of een ander systeem zinvoller is.
Verder lezen: Materialen & technische gegevens · Waarom een trillingsdempende mat niet werkt · Begrippenlijst · Normen & richtlijnen · Veelgestelde vragen · Downloads
Toepassingen: Pompen & compressoren · CNC-machines & persen · Installatietechniek & warmtepompen · Bouw & funderingen · Laboratoria & onderzoek