Maty antywibracyjne – materiały, parametry i dane techniczne

Materiały, systemy i dane techniczne

Wybór właściwej maty antywibracyjnej zależy od obciążenia, częstotliwości i otoczenia. Poniżej przedstawiamy nasze systemy, zakresy obciążeń i najważniejsze zasady doboru.

Wartości orientacyjne i dane produktów
Dane na tej stronie to typowe wartości dla dostarczanych przez nas rodzin materiałów. Służą do wstępnego doboru. Konkretny typ produktu wskazujemy w ofercie – wraz z aktualną kartą techniczną (charakterystyki ugięcia i częstotliwości drgań własnych, zakres temperatur, odporność na media, data wydania karty) oraz dokumentami dostępnymi dla tego typu.

Mata antywibracyjna, pasy i podkładki docinane na wymiar (ilustracja)
Formy dostawy: mata całopowierzchniowa, pasy i podkładki – jedno- lub wielowarstwowo (ilustracja)

Przegląd naszych systemów

Maty z granulatu gumowego i maty włókniste wiązane PUR

  • Statyczne obciążenia stałe od ok. 0,02 do 1,5 N/mm² w ośmiu klasach sztywności
  • Progresywna charakterystyka sprężystości – niemal stała częstotliwość drgań własnych w szerokim zakresie obciążeń
  • Częstotliwości drgań własnych od ok. 10 Hz (zależnie od obciążenia i grubości)
  • Grubość standardowa 10 mm, układanie jedno- lub wielowarstwowe
  • Dostawa w rolkach (ok. 1,25 m × 8 m) lub jako elementy docięte, pasy i podkładki
  • Z gumy z recyklingu – deklaracje środowiskowe produktu (EPD) są dostępne dla wybranych typów i udostępniane na zapytanie dla konkretnego typu

Elastomery PUR o strukturze mieszanokomórkowej (elastomery piankowe)

  • Dwanaście typów do statycznych obciążeń stałych od ok. 0,002 do 2,5 N/mm²
  • Bardzo niskie strojenie: częstotliwości drgań własnych do ok. 8–10 Hz – także przy dużych obciążeniach
  • Wysoka trwała sprężystość i małe odkształcenie trwałe
  • Grubości do 50 mm, możliwość łączenia wielu warstw
  • Dla wybranych typów dostępne są niemieckie ogólne aprobaty nadzoru budowlanego (abZ) – dokument przyporządkowujemy do danego typu w ofercie
  • Idealne do instalacji budynkowych, pomp ciepła, maszyn i sprężystego posadowienia budynków

Klasy obciążenia: maty z granulatu gumowego i maty włókniste

G1–G8 to nasze klasy porządkowe do wstępnego doboru. W ofercie przyporządkowujemy każdej klasie konkretny, dostępny typ produktu wraz z kartą techniczną.

Klasa sztywnościStatyczne obciążenie stałe doTypowe zastosowania
G1 – bardzo miękka0,02 N/mm²lekkie urządzenia, dźwięki uderzeniowe, lekkie instalacje domowe
G20,05 N/mm²centrale wentylacyjne, małe pompy ciepła, odsprzęganie jastrychu
G30,10 N/mm²klimatyzatory, pompy, pomieszczenia techniczne
G40,12 N/mm²agregaty na cokołach, chłodnice wentylatorowe
G50,15 N/mm²sprężarki, agregaty prądotwórcze
G60,30 N/mm²fundamenty maszyn, transformatory, obrabiarki
G70,80 N/mm²ciężkie maszyny, prasy, duże transformatory
G8 – bardzo sztywna1,50 N/mm²duże obciążenia, obciążenia punktowe, wykrojniki, posadowienie fundamentów

Nośność w zależności od rozmiaru podkładki (granulat gumowy G1–G8)

Tabela pokazuje, jakie statyczne obciążenie stałe przenosi pojedyncza kwadratowa podkładka w danej klasie do górnej granicy klasy – obliczone jako nacisk powierzchniowy × powierzchnia podkładki ÷ 9,81 i zaokrąglone. Dla skutecznej izolacji podkładka powinna być obciążona w środkowym lub górnym zakresie swojej klasy, czyli niewiele poniżej tych wartości.

KlasaObciążenie stałe doPodkładka 50 × 50 mmPodkładka 100 × 100 mmPodkładka 150 × 150 mmPodkładka 200 × 200 mm
G10,02 N/mm²ok. 5 kgok. 20 kgok. 46 kgok. 82 kg
G20,05 N/mm²ok. 13 kgok. 51 kgok. 115 kgok. 204 kg
G30,10 N/mm²ok. 25 kgok. 102 kgok. 229 kgok. 408 kg
G40,12 N/mm²ok. 31 kgok. 122 kgok. 275 kgok. 489 kg
G50,15 N/mm²ok. 38 kgok. 153 kgok. 344 kgok. 612 kg
G60,30 N/mm²ok. 76 kgok. 306 kgok. 688 kgok. 1 223 kg
G70,80 N/mm²ok. 204 kgok. 815 kgok. 1 835 kgok. 3 262 kg
G81,50 N/mm²ok. 382 kgok. 1 529 kgok. 3 440 kgok. 6 116 kg

Uproszczone obliczenie, wartości orientacyjne statycznego obciążenia stałego na podkładkę – wiążący dobór wykonujemy indywidualnie dla projektu. Obciążenia udarowe, siły dynamiczne i nierównomierny rozkład obciążenia (np. mimośrodowy środek ciężkości) należy uwzględnić z odpowiednią redukcją lub osobno. Przykład: maszyna o masie 1200 kg na czterech podkładkach 150 × 150 mm obciąża każdą podkładkę masą ok. 300 kg – odpowiada to klasie G5 (do ok. 344 kg na podkładkę). Prosimy sprawdzić swoje wartości w kalkulatorze wibroizolacji.

Klasy obciążenia: elastomery PUR

Zakres obciążeniaStatyczne obciążenie stałe doOsiągalna częstotliwość drgań własnych*
bardzo lekka0,011 – 0,028 N/mm²do ok. 9 Hz
lekka0,042 – 0,055 N/mm²do ok. 9 Hz
średnia0,11 – 0,22 N/mm²do ok. 8 Hz
średnio ciężka0,30 – 0,45 N/mm²ok. 8 Hz
ciężka0,60 – 0,85 N/mm²ok. 8–9 Hz
bardzo ciężkado 2,5 N/mm²ok. 8 Hz

* W zależności od obciążenia, grubości i liczby warstw. Wszystkie wartości są orientacyjne dla statycznego obciążenia stałego; krótkotrwałe obciążenia szczytowe mogą być wyższe. Wiążący dobór wykonujemy indywidualnie dla projektu.

Jak dobrać właściwą klasę obciążenia

  • Obliczyć nacisk powierzchniowy: masa [kg] × 9,81 ÷ powierzchnia obciążona [mm²] = nacisk powierzchniowy [N/mm²]
  • Wybrać klasę obciążenia: materiał powinien pracować w środkowym lub górnym zakresie dopuszczalnego obciążenia stałego – zbyt słabo obciążone maty są za sztywne i słabo izolują.
  • Sprawdzić częstotliwość: częstotliwość drgań własnych posadowienia musi leżeć wyraźnie poniżej częstotliwości wymuszenia (stosunek > √2, lepiej ≥ 3).
  • Dopasować powierzchnię: jeśli nacisk jest zbyt mały, matę układa się nie całopowierzchniowo, lecz w pasach lub jako podkładki – nacisk wzrasta wtedy do optymalnego zakresu.

→ Prosimy wypróbować nasz kalkulator online nacisku powierzchniowego i skuteczności wibroizolacji.

→ Wszystkie dane w formie PDF: pobierz kartę techniczną (w języku niemieckim)

Porównanie elastomerów

MateriałZaletyOgraniczenia
Kauczuk naturalny (NR)bardzo dobra sprężystość i właściwości dynamiczne, małe osiadanienieodporny na oleje, ograniczona odporność na warunki atmosferyczne
SBRkorzystna cena, dobre właściwości mechanicznenieodporny na oleje
EPDMbardzo dobra odporność na warunki atmosferyczne, ozon i UVnieodporny na oleje mineralne i smary
NBRodporny na oleje, smary i paliwaograniczona odporność na ozon i UV
CR (chloropren)zrównoważony: warunki atmosferyczne, olej, trudnopalnośćśrednia elastyczność w niskich temperaturach
Silikon (VMQ)bardzo szeroki zakres temperatur, fizjologicznie obojętnymniejsza wytrzymałość mechaniczna
PU / PURbardzo wysoka nośność i odporność na ścieranieuwaga na hydrolizę przy stałym kontakcie z gorącą wodą

Odporność na media – przegląd

MateriałOleje mineralne, smaryOzon, UV, warunki atmosferyczneTemperatura
Kauczuk naturalny (NR)nieodpornyograniczonazakres średni; przy cieple przyspieszone starzenie
SBRnieodpornyograniczonazakres średni
EPDMnieodpornybardzo dobradobra, także w podwyższonych temperaturach i w gorącej wodzie
NBRdobraograniczonazakres średni
CR (chloropren)średniadobrazakres średni, średnia elastyczność w niskich temperaturach
Silikon (VMQ)ograniczonabardzo dobrabardzo szeroki zakres, wysokie i niskie temperatury
PU / PURdobradobrazakres średni; uwaga na hydrolizę przy stałym kontakcie z gorącą wodą

Orientacja jakościowa dla rodzin materiałów. Rzeczywista odporność zależy od mieszanki, medium, stężenia, temperatury i czasu oddziaływania; chłodziwa, kwasy i ługi należy zawsze sprawdzać indywidualnie. Maty z granulatu gumowego składają się głównie z gumy z recyklingu i z reguły nie są przeznaczone do stałego kontaktu z olejem. Zachowanie w warunkach pożaru i zakres temperatur zależą od typu – dane zawiera karta techniczna typu produktu wskazanego w ofercie.

Twardość Shore – co oznacza

Twardość Shore A opisuje opór powierzchni na wciskanie znormalizowanego wgłębnika (ISO 7619). Elastomery stosowane w technice drgań mają zwykle od ok. 30 do 90 Shore A – typowe wartości to ok. 45 (miękkie), 55 (średnie) i 70 Shore A (twarde). Dla doboru decydująca nie jest jednak sama twardość, lecz charakterystyka sprężystości elementu: to ona określa ugięcie i częstotliwość drgań własnych.

Zachowanie długoterminowe: osiadanie, pełzanie, odkształcenie trwałe przy ściskaniu

Elastomery pod obciążeniem stałym odkształcają się nie tylko natychmiast, ale także powoli w dalszym ciągu. To pełzanie prowadzi do osiadania posadowionej maszyny. W wielu elastomerach duża część osiadania następuje w pierwszym okresie po obciążeniu; później przyrost jest wyraźnie wolniejszy. Łączne osiadanie posadowienia zależy od materiału, nacisku powierzchniowego, grubości, temperatury i czasu obciążenia.

Ważnym parametrem zdolności powrotu jest odkształcenie trwałe przy ściskaniu według ISO 815: określa, jaka część zadanego ściśnięcia pozostaje trwale po odciążeniu. Niska wartość świadczy o korzystnym zachowaniu długoterminowym. Konkretne wartości pełzania i odkształcenia trwałego podaje karta techniczna danego typu produktu; przegląd norm badawczych zawiera strona Normy i przepisy.

  • Pozostać w zalecanym zakresie obciążenia: przeciążenie wyraźnie zwiększa osiadanie i pełzanie.
  • Uwzględnić osiadanie początkowe: po pierwszym okresie eksploatacji sprawdzić osiowanie sprzęgieł, wałów i przyłączy.
  • Uwzględnić otoczenie: ciepło, olej, ozon i UV przyspieszają starzenie nieodpowiednich materiałów.
  • Regularnie kontrolować: widoczne pęknięcia, stwardnienie, pęcznienie lub nierównomierne osiadanie to oznaki konieczności wymiany.

Zasady montażu i stosowania

  • Łożyska elastomerowe w miarę możliwości obciążać na ściskanie – ścinanie jest zwykle dopuszczalne, rozciąganie trwale uszkadza materiał.
  • Zapewnić pełne podparcie: równe, czyste podłoże, bez ciał obcych między łożyskiem a konstrukcją wsporczą.
  • Rozkładać obciążenie możliwie równomiernie i dopasować łożyska do środka ciężkości maszyny, aby uniknąć drgań kołyszących.
  • Montować bez użycia dużej siły, nie uszkadzać powierzchni narzędziami.
  • W wielu elastomerach duża część osiadania następuje w pierwszych dniach pod obciążeniem; decydująca jest krzywa pełzania danego materiału. Maszyny wymagające precyzyjnego osiowania (np. sprzęgła, wały) należy po osiadaniu początkowym sprawdzić i wyregulować.
  • Sztywne połączenia (rury, koryta kablowe, śruby) również wykonać jako elastyczne – w przeciwnym razie powstają mostki akustyczne.
  • Wcześniej sprawdzić media i temperatury i na tej podstawie dobrać materiał.

Najczęstsze pytania

Dlaczego guma tłumi dźwięki materiałowe lepiej niż beton czy stal?

Dźwięk rozchodzi się w gumie znacznie wolniej niż w betonie czy stali. Dodatkowo elastomer zamienia część energii drgań w ciepło. Sprężysta warstwa pośrednia przerywa więc drogę przenoszenia między maszyną a budynkiem.

Co się dzieje, gdy mata jest zbyt słabo obciążona?

Prawie się wtedy nie ugina, częstotliwość drgań własnych pozostaje wysoka, a skuteczność izolacji jest niewielka. Pomaga bardziej miękka klasa obciążenia lub mniejsza powierzchnia podparcia (pasy lub podkładki).

Czy można układać kilka warstw jedna na drugiej?

Tak. Kilka warstw zwiększa ugięcie i obniża częstotliwość drgań własnych. Warstwy należy układać całopowierzchniowo i zabezpieczyć przed przesunięciem.

Czym jest odkształcenie trwałe przy ściskaniu i dlaczego jest ważne?

Odkształcenie trwałe przy ściskaniu określa, jaka część ściśnięcia pozostaje trwale po odciążeniu; bada się je według ISO 815. Niska wartość oznacza, że łożysko przez długi czas dobrze zachowuje wysokość i działanie sprężyste. Wartość dla konkretnego typu – o ile została zbadana – podaje karta techniczna; pojęcie wyjaśnia nasz słownik.

Jak bardzo mata osiada z biegiem lat?

Zależy to od materiału, nacisku powierzchniowego, temperatury i czasu obciążenia. W wielu elastomerach duża część osiadania następuje w pierwszym okresie pod obciążeniem, później pełzanie przebiega wyraźnie wolniej. Eksploatacja maty w zalecanym zakresie obciążenia ogranicza osiadanie; decydująca jest krzywa pełzania z karty technicznej typu produktu.

Jaką klasę reakcji na ogień mają materiały?

Zachowanie w warunkach pożaru zależy od materiału i typu. Czy i jaka klasyfikacja jest dostępna dla danego typu produktu – np. dla pojazdów szynowych według EN 45545-2 – wskazujemy w ofercie. Przegląd przepisów znajdą Państwo w zakładce Normy i przepisy.

Mata z granulatu gumowego czy elastomer PUR – na czym polega różnica?

Maty z granulatu gumowego obejmują w ośmiu klasach statyczne obciążenia stałe od ok. 0,02 do 1,5 N/mm² i osiągają częstotliwości drgań własnych od ok. 10 Hz – to ekonomiczne rozwiązanie dla wielu maszyn. Elastomery PUR obejmują zakres od ok. 0,002 do 2,5 N/mm², umożliwiają niższe strojenie do ok. 8–10 Hz i wykazują małe odkształcenie trwałe. Które rozwiązanie pasuje, pokaże oszacowanie w kalkulatorze wibroizolacji.

Czy maty z recyklingu nadają się do kontaktu z olejem lub chłodziwem?

Maty z granulatu gumowego z recyklingu z reguły nie są przeznaczone do stałego kontaktu z olejem mineralnym lub chłodziwami. Przy regularnym kontakcie zalecany jest materiał olejoodporny, np. NBR, lub konstrukcja chroniąca matę przed medium. Prosimy podać medium w zapytaniu ofertowym – sprawdzimy odporność dla konkretnego typu.

Zlecą Państwo dobór posadowienia

Prosimy przesłać masę, powierzchnię posadowienia i prędkość obrotową – zarekomendujemy odpowiedni system i klasę obciążenia.

Zastosowania: Transformatory · Pompy i sprężarki · Maszyny CNC i prasy · Instalacje budynkowe i pompy ciepła · Kolej i transport · Okrętownictwo i offshore · Budownictwo i fundamenty · Laboratoria i badania
Wiedza i narzędzia: Do pobrania (PDF) · Materiały i dane techniczne · Kalkulator wibroizolacji · Mata, stopa czy sprężyna? · Mata nie działa? · Normy i przepisy · Słownik · FAQ · Konfigurator zapytania